Gmina P這niawy - Bramura

Mieszka鎍y

Zarys pradziej闚

 

       Osadnictwo prehistoryczne i wczesno鈔edniowieczne na terenie gminy skupia這 si nad Orzycem i W璕ierk, pojedyncze osady odkryto r闚nie nad mniejszymi dop造wami tych rzek. Pierwsze 郵ady pobytu cz這wieka na terenach gminy pochodz z okresu neolitu. Odkrycie na obszarze bliskiego wschodu rolnictwa i hodowli zapocz徠kowa這 rewolucj gospodarcz, kt鏎a wkr鏒ce ogarn窸a ca陰 Europ. Pojawiaj si wraz z upraw ziemi i hodowl sta貫 osady, naczynia gliniane, wyroby z g豉dzonego kamienia, narz璠zia s逝膨ce do karczowania lasu i uprawy roli. Pierwsze grupy rolnik闚 przybywaj z po逝dnia na teren Polski ju w V tysi帷leciu p.n.e.. 砰j oni obok prymitywnych spo貫czno軼i 這wieckich, kt鏎e stopniowo przejmuj ich zdobycze cywilizacyjne. W po這wie IV tysi帷lecia p.n.e. cz窷 rodzimej ludno軼i porzuca sw鎩 dawny tryb 篡cia i zaczyna prowadzi gospodark rolnicz. Z okresu neolitu na terenie gminy mamy jedynie niepewne 郵ady osadnictwa (d逝to? i narz璠zie krzemienne). Prawdopodobnie 鈍iadcz one o sezonowej penetracji teren闚 nad Orzycem.

            Niewielkie zmiany nast瘼uj we wczesnych fazach epoki br您u (XVIII-XII w. p.n.e.) - metal jest w dalszym ci庵u prawie nieznany a narz璠zia wykonuje si z krzemienia i surowc闚 organicznych. Prawdopodobnie lasy porastaj帷e teren gminy by造 magnesem, 軼i庵aj帷ym tu sezonowych 這wc闚, czy pasterzy, nie mo積a wykluczy istnienia tu r闚nie niewielkich osad.

            Wraz z opanowaniem metalurgii nast瘼uje ponowny przewr鏒 technologiczny, pojawi si narz璠zia i ozdoby z miedzi i br您u, zaczynaj dzia豉 dalekosi篹ne szlaki handlowe, wzrastaj kontakty mi璠zy poszczeg鏊nymi ludami. Nast瘼uje unifikacja kulturowa, kt鏎a doprowadza do powstania w XIII w. p.n.e. kultury 逝篡ckiej. Kultura ta charakteryzowa豉 si zwyczajem palenia zmar造ch na stosach i grzebania ich w naczyniach glinianych - urnach, na cmentarzyskach, kt鏎e nosz niekiedy nazw p鏊 popielnicowych. W闚czas nast瘼uje stabilizacja osadnictwa, rozwija si rolnictwo, metalurgia i kontakty handlowe. Ludno嗆 trudni si g堯wnie rolnictwem i hodowl. W tym czasie r闚nie na terenie gminy rozpoczyna si stabilizacja osadnictwa, powstaj niewielkie osady, w dolinach Orzyca i W璕ierki. Pocz徠ki epoki 瞠laza w rozwoju kultury 逝篡ckiej nie przynios造 powa積iejszych zmian, 瞠lazo by這 ci庵le trudno dost瘼ne i rozprzestrzenia這 si bardzo powoli. W zachodniej Polsce powstaj natomiast pot篹ne grody, a na terenach wschodnich og鏊nodost瘼ne staj si wyroby z br您u. 安iadczy to o wzbogaceniu si ludno軼i i nawi您aniu kontakt闚 handlowych. Za豉manie kultury 逝篡ckiej nast瘼uje w ko鎍u VI w. p.n.e.. Koczownicze plemiona Scyt闚 znad Morza Czarnego i z Niziny W璕ierskiej naje盥瘸j na tereny Polski. Niszcz oni grody, uprowadzaj ludno嗆 w niewol. W wyniku ich najazd闚 G鏎ny 奸御k przez kilkaset lat zostaje nie zamieszka造. Urywaj si kontakty handlowe, ludno嗆 opuszcza swe osady, spada poziom 篡cia i zaludnienie.

            W VI w. p.n.e. rozpoczyna si na du膨 skal handel bursztynem. Bursztyn przez Czechy, Morawy i Austrie dociera do kolonii greckich nad Morzem Adriatyckim. W zamian ludno嗆 otrzymuje wyroby z br您u, 瞠laza, metale szlachetne. Staje si to podstaw rozkwitu gospodarczego. Wytwarza si na Pomorzu Gda雟kim kultura pomorska, kt鏎ej charakterystyczn cech s kamienne grobowce w kt鏎ych ustawiano popielnice ze szcz徠kami zmar造ch. Wzrasta liczba ludno軼i i poszczeg鏊ne jej grupy udaj si na po逝dnie osiedlaj帷 si na opustosza造ch terenach. Z tego okresu, na terenie gminy, znane s nieliczne osady o nieokre郵onej przynale積o軼i kulturowej.

            Kolejny zwrot cywilizacyjny zaczyna si w III w. p.n.e. Plemiona celtyckie, kt鏎e osi庵n窸y bardzo wysoki stopie rozwoju, rozpoczynaj podb鎩 Europy. Z swych siedzib na p馧noc od Alp docieraj do Hiszpanii, Brytanii i Azji Mniejszej. Ma貫 plemiona osiedlaj si na Opolszczy幡ie, Dolnym 奸御ku i w okolicach Krakowa. Celtowie opanowali technologi wytopu i obr鏏ki 瞠laza, u篡waj monet a na terenach Czech mieszkaj w grodach - miastach. Ich ustr鎩 to demokracja wojenna, w kt鏎ej w豉dz sprawuje wiec wolnych m篹czyzn- wojownik闚. Obieraj oni kr鏊闚 i wodz闚. Po podbiciu ziem nawi您uj kontakty z miejscow ludno軼i, kt鏎a przejmuje od nich zdobycze cywilizacyjne. Przez 鈔odkow Polsk przechodz w III w. p.n.e. plemiona germa雟kie - Bastarnowie. Udaj si do nowych siedzib nad Dniestrem. Narusza to stare stosunki plemienne, wywo逝je walki i przesuni璚ia ludno軼i. Te dwa czynniki doprowadzaj na prze這mie III i II w. p.n.e. do powstania na ziemiach Polski kultury przeworskiej. Ludno嗆 tej kultury posiada豉 umiej皻no嗆 wytopu i obr鏏ki 瞠laza;  przej窸a celtycki ustr鎩 spo貫czny. By豉 ona wojownicza o czym 鈍iadcz bogato wyposa穎ne w bro groby. Z czasem rozwija si garncarstwo, buduje si kopalnie rudy 瞠laza. Powstaj zag喚bia hutnictwa 瞠laza. Utrzymywane s liczne kontakty z imperium rzymskim zar闚no handlowe jak i wojskowe. Wojownicy s逝膨 w armii rzymskiej lub napadaj na przygraniczne tereny imperium. Nast瘼uje rozkwit gospodarczy, wzrasta liczba ludno軼i, doskonali si rolnictwo. Z tego okresu pochodz z terenu gmin osady i cmentarzysko. Stanowiska skupiaj si wzd逝 doliny W璕ierki i cz窷ci doliny Orzyca na po逝dnie od Krzy瞠wa Nadrzecznego.

            Za豉manie osadnictwa na Mazowszu Prawobrze積ym nast瘼uje w III w. n.e., kiedy to plemi Got闚, kt鏎e przyby這 na tereny Pomorza Gda雟kiego w I w. n.e., rozpoczyna w璠r闚k ku obszarom Ukrainy. W 郵ad za nimi wyruszaj pokrewne plemiona Gepid闚 i Herul闚. Ludno嗆 kultury przeworskiej opuszcza swe siedziby na wschodnim brzegu Wis造 i przenosi si na zach鏚 i po逝dnie. Z III-IV w. n.e. pochodzi osada odkryta nad W璕ierk w Chodubie.

            Przypuszczalnie osadnictwo na terenie gminy za豉muje si w V w. n.e., kiedy to ludno嗆 gocka opuszcza Mazowsze przenosz帷 si na tereny nadczarnomorskie i do kraj闚 imperium rzymskiego. Nie mo積a wykluczy jednak istnienia tu osadnictwa w okresie w璠r闚ek lud闚 i wczesnych faz wczesnego 鈔edniowiecza (VI-IX w.). Pierwsze pewne znaleziska z okresu wczesnego 鈔edniowiecza mo積a odnosi do X-XI w. Powstaj w闚czas zal捫ki osad, kt鏎e powolnie, lecz stopniowo rozwijaj si przez XII-XIII w. Na terenie gminy znaleziono 郵ady po kilkunastu niewielkich osadach z tego okresu, roz這穎nych regularnie wzd逝 dolin W璕ierki, Orzyca i ich niewielkich dop造w闚. Prawdopodobnie jest to 鈍iadectwo intensywnej kolonizacji p造n帷ej z terenu Mazowsza P這ckiego. W XIV w. powstaje organizacja ko軼ielna - widomy znak intensywnego rozwoju i stabilizacji osadnictwa. W闚czas kolonizowane s, zapewne drog karczunku, tereny odleg貫 od wi瘯szych dolin rzecznych. W XV-XVI w. osadnictwo na terenie gminy stabilizuje si a istniej帷e w闚czas wsie trwaj do chwili obecnej.
 

Urz康 Gminy w P這niawach-Bramurze
P這niawy-Bramura 83A
06-210 P這niawy-Bramura
tel. (29) 71-78-061
fax: (29) 71-78-043
e-mail: urzad@ploniawy-bramura.pl

Gmina P這niawy-Bramura 2011r. © Wszelkie prawa zastrze穎neProjekt i wykonanie: Maxus Net Communications